Telefonisch gesprek met Ivo Tiemessen ( Senior Project Leader Johan Cruijff Courts) uitgewerkt
De Johan Cruijff Foundation zet zich al bijna dertig jaar in om kinderen en jongeren voor wie sporten niet vanzelfsprekend is, toch in beweging te krijgen. Niet met topsport als einddoel, maar als middel om uitsluiting tegen te gaan en kansen te creëren. Ik heb gesproken met Ivo Tiemessen van de Johan Cruijff foundation over de missie van de Foundation, de kracht van sport en de impact in wijken wereldwijd.
Van persoonlijk verhaal naar wereldwijde impact
De oorsprong van de Johan Cruijff Foundation ligt in een persoonlijk verhaal van Johan. “Johan Cruijff woonde in Amerika naast een jongetje met een handicap,” vertelt Tiemessen. “Hij zag wat sport voor deze doelgroep kon betekenen en dat was de aanleiding om de stichting op te richten.”
Wat begon in de gehandicaptensport, is uitgegroeid tot een internationale organisatie die actief is in 23 landen. De Foundation richt zich vandaag de dag op twee hoofddoelgroepen: kinderen en jongeren met een lichamelijke of verstandelijke beperking, en kinderen die opgroeien in zogenoemde aandacht wijken. “Voor hen is sporten en bewegen vaak niet zo vanzelfsprekend als we zouden willen.”
Cruyff Courts in de wijk
In Nederland focust de Foundation zich niet op specifieke steden, maar op wijken waar kansen ongelijk verdeeld zijn. “In vrijwel iedere gemeente zijn buurten waar minder welvaart is,” zegt Tiemessen. “Sport brengt kosten met zich mee: contributie, schoenen, vervoer. Dat vormt voor veel gezinnen een drempel.”
Een belangrijk middel om die drempel te verlagen zijn de Cruyff Courts: laagdrempelige sportplekken midden in de wijk. “Zo’n court is een plek om samen te komen en te bewegen,” legt Tiemessen uit.
“Maar minstens zo belangrijk is wat sport daarnaast oplevert: zelfvertrouwen, leren winnen en verliezen en natuurlijk samenwerken. Dat zijn essentiële vaardigheden, niet alleen in de sport maar ook in je hele leven.”
Uitsluiting: geen definitie, wel een missie
Hoewel ‘uitsluiting’ geen vaste definitie heeft binnen de organisatie, is het doel duidelijk. “Het gaat erom dat sommige kinderen niet dezelfde mogelijkheden krijgen als anderen,” zegt Tiemessen. “Wij proberen met onze courts en programma’s gelijke kansen na te streven.”
Dat gebeurt niet alleen met sportvelden, maar vooral via samenwerking. Gemeenten, wijkcentra, naschoolse opvang en sportverenigingen worden hierbij allemaal actief betrokken.
Meer ruimte voor meiden
Een concreet voorbeeld van zo’n programma is gericht op meisjes in de wijk. “We zien dat meiden steeds minder gebruikmaken van de openbare ruimte,” zegt Tiemessen. “Op Cruyff Courts zijn vaak vooral jongens aanwezig.”
Daarom ontwikkelde de Foundation speciale programma’s voor meiden. “We laten zien dat het ook hún plek is,” legt hij uit. “Soms vragen we jongens letterlijk om ruimte te maken. Met hulp van experts, coaches en gemeenten creëren we een veilige en uitnodigende omgeving.”
Jongeren als rolmodel
De doelgroep van de Foundation loopt van 4 tot 21 jaar. Daarbij is er extra aandacht voor jongeren tussen de 12 en 21 jaar. “Voor hen hebben we leiderschapsprogramma’s,” vertelt Tiemessen. “Zij worden rolmodellen op de courts en nemen verantwoordelijkheid voor jongere kinderen.”
Die verantwoordelijkheid krijgt vaak een praktische vorm. Jongeren organiseren bijvoorbeeld sportevenementen in hun eigen wijk. “Dan ontdekken ze waar hun talenten liggen,” zegt hij. “De één blijkt goed in organiseren, de ander in financiën of het werven van sponsors. Dat zijn waardevolle inzichten.”
Kwaliteit boven kwantiteit
Internationaal telt de Johan Cruijff Foundation inmiddels zo’n 350 projecten. Toch ligt de focus de komende jaren niet op snelle groei. “Tot 2030 richten we ons vooral op kwaliteit,” zegt Tiemessen. “We willen dat de bestaande courts optimaal functioneren en zoveel mogelijk kinderen bereiken.” Nieuwe landen komen alleen in beeld als er echt een duurzaam systeem kan worden opgezet. Niet één court in één land, maar meerdere plekken die lokaal gedragen worden.”
Lokaal eigenaarschap als sleutel
Dat lokale draagvlak is cruciaal. “De courts zijn eigendom van gemeenten en lokale partners,” benadrukt Tiemessen. “Zij zijn verantwoordelijk voor onderhoud en financiering. Dat eigenaarschap bepaalt het succes.”
De rol van de Foundation is ondersteunend. “Wij brengen kennis, leiden mensen op en dragen het systeem over. Want vanuit een kantoor in Amsterdam kun je geen court in Brazilië runnen.”
Wat hij hoopt dat kinderen uiteindelijk meenemen? Tiemessen hoeft niet lang na te denken. “Dat het vooral leuk is, met een bal en een plek om samen te komen kun je ontzettend veel bereiken.”
Volledig interview met Ivo tiemessen is te beluisteren op mixcloud: