In de topsport krijgen jonge sporters al vroeg te maken met verschillende vormen van druk. Mentale druk, prestatiedruk maar ook zelfoverschatting speelt een grote rol. In combinatie met de jonge leeftijd van veel sporters gaat dit niet altijd goed. Om hier meer inzicht in te krijgen sprak ik met Nyron Wau (trainer van VVV-Venlo 021) over hoe hij als trainer omgaat met de druk bij de spelers en hoe hij dit vanuit zijn perspectief ziet.
Wat gaat er aan zo’n beslissing vooraf?
Aan het begin van een nieuw seizoen krijgt de trainer een selectie waarmee hij prestaties moet leveren. “Rond augustus hoor je met welke spelers je het seizoen ingaat,” vertelt Nyron. Vanaf dat moment begint het proces waarin spelers zich moeten bewijzen om in de basis elf te komen
Tijdens het seizoen voert de trainer drie evaluatiegesprekken met de spelers. In deze gesprekken wordt besproken wat er beter kan, en waarom een speler wel of niet in aanmerking komt voor een basisplaats. “Daar begint de druk vaak al,” legt de trainer uit. “Spelers gaan zich afvragen: Waarom ben ik niet goed genoeg?”
Na het tweede gesprek krijgen veel spelers al een beeld van wat hen mogelijk te wachten staat. Spelers die regelmatig spelen, houden zich hier vaak minder mee bezig. Voor spelers die aan de kant blijven staan, is dat anders. “Zij krijgen soms te horen dat ze zich moeten voorbereiden op het ergste,” zegt Nyron. “Met dat soort gesprekken bouw je een enorme prestatiedruk op en op jonge leeftijd kunnen veel jongens dat nog niet goed verwerken.”
Rond april of mei volgt het beslissende moment: Doorgaan of niet. Voor spelers die afvallen is, dat vaak een enorme klap. “Na zo’n gesprek weten jongens soms niet meer wat ze moeten doen,” vertelt Nyron. “Er heeft altijd veel druk op hen gestaan en ineens raken ze het geloof in zichzelf kwijt.”
Vind jij dat er veel druk op sporters ligt?
“Ja en nee,” antwoordt Nyron. “Je zit bij een proforganisatie, dus druk hoort erbij. Die jongens weten dat en hebben allemaal een droom. Ze moeten leren omgaan met die druk.”
Volgens de trainer komt de meeste druk niet eens vanuit de club zelf, maar vooral van buitenaf. “door’’ de media ligt er een enorme druk, zeker als je vanaf jonge leeftijd al onder een vergrootglas ligt. Als je dan niet speelt, kan dat veel doen met een sporter.”
Heeft die druk invloed op het plezier?
Nyron denkt van wel. “Je speelt voetbal omdat je het leuk vindt, je wilt plezier hebben met je vrienden,” zegt hij. “Maar alles wat je meemaakt als speler, druk vanuit de media of de organisatie, kan plezier wel wegnemen”
Zie je verschil tussen vroeger en nu?
“Absoluut,” zegt Nyron stellig. “Vroeger had je geen sociale media en was er veel minder druk. Nu kan iedereen iets schrijven over spelers.” Volgens Nyron zorgt dat voor extra spanning, vooral bij jonge talenten. “Spelers die als groot talent worden gezien, krijgen nóg meer druk. Spelers die minder presteren, kunnen juist keihard worden bekritiseerd.”
Daarnaast ziet hij ook een ander gevaar. “Sommige spelers horen van jongs af aan dat ze de beste zijn. Dat is ook niet goed. Als ze dan ineens te horen krijgen dat ze dat niet zijn, is dat een enorme klap. Die droom die door ouders en omgeving is opgebouwd, spat dan in één keer uit elkaar
Luister hier naar de podcast over de druk bij de topsport.