Digitale uitsluiting van ouderen is een probleem dat steeds zichtbaarder wordt, zowel in het dagelijks leven als in de online wereld. Het gaat niet alleen om toegang tot apparaten of internet, maar ook om het kunnen gebruiken ervan om volwaardig mee te doen in de maatschappij.
In het dagelijks leven en online
Vanmorgen in de bus viel me iets op dat me aan het denken zette. Het was druk, dus ik moest staan, samen met een paar andere mensen. Bij de volgende halte stopte de bus en gingen de deuren open. Een oudere man stapte in, groette de buschauffeur en zei: “Zo, het is druk vandaag.” Niemand reageerde. Niemand bood hem een zitplaats aan. Iedereen keek op zijn telefoon en/of had oortjes in.
Net zoals in de bus merkt Ria dat ouderen ook in de digitale wereld soms over het hoofd worden gezien.
Ria’s verhaal: vroeger anders, nu digitaal complex
Ria, 67 jaar, herkent dit gedrag. Ze vertelt dat het vroeger heel anders was. Zo’n vijftig jaar geleden reisde ze elke dag met de bus vanuit Kampen naar de huishoudschool.
“Toen stond iedereen gewoon op voor mensen op leeftijd,” zegt ze. “Het was doodnormaal om rekening met elkaar te houden.”
Het verschil met vroeger valt haar duidelijk op.
Toch vindt Ria de digitale wereld soms ook wel handig. Ze kan goed overweg met online dingen, zoals het maken van afspraken of het regelen van zaken via internet. Het wordt lastiger bij haar moeder, die 87 jaar is en in een bejaardentehuis in Dronten woont. Haar moeder heeft geen smartphone, laptop of iPad. Ze kan alleen bellen via een huistelefoon en tv kijken. Voor alles wat digitaal gaat, is ze afhankelijk van anderen.
Hoe familie helpt en waar het misgaat
Ria merkt dat zij of een van haar broers of zussen vaak moeten helpen bij het regelen van zorg, het begrijpen van digitale post of het maken van online afspraken. Ze leggen alles geduldig uit, maar het is niet altijd makkelijk. Haar moeder voelt zich soms overweldigd door de digitale wereld. Ze is blij dat ze geholpen wordt, maar het kost hen allebei ‘behoorlijk wat tijd en energie.’
Waarom dit voorbeeld telt
Deze situatie laat zien hoe digitale uitsluiting van ouderen in de praktijk voelt: niet alleen gemis aan vaardigheden of middelen, maar ook een gevoel van vergeten worden door systemen die steeds digitaler worden. Dit raakt aan grotere thema’s als inclusie, zelfredzaamheid en gezondheid, waar bijvoorbeeld ook in artikelen op nocapmedia.nl over zorg en technologische ontwikkelingen wordt gesproken (zie ook ons artikel over technologie in de zorg op nocapmedia.nl).
Kleine gebaren, groot effect
Let dus bewust op de ouderen om je heen. Een glimlach, een keer je plek afstaan of iemand helpen wanneer dat nodig is, kan al een groot verschil maken. Samen kunnen we zo een samenleving creëren waarin iedereen zich gezien, gehoord en gewaardeerd voelt, zowel offline als online.