Ieder kind droomt ervan: profvoetballer worden, je debuut maken bij Real Madrid of Barcelona, of de winnende scoren in de finale om de prijs te winnen. Maar wat nou als die droom al vroeg van je wordt afgepakt? Ik sprak met Levi, oud-jeugdspeler van Willem II, die op jonge leeftijd al te horen kreeg dat hij niet goed genoeg was om door te gaan als prof.
Wanneer kreeg je te horen dat ze niet met je doorgingen?
‘Ik kreeg rond mei te horen dat ze niet met me doorgingen als speler,’ zei Levi. Als je op 15-jarige leeftijd zo’n klap moet ontvangen, is dat natuurlijk onwerkelijk. De droom die hij had om prof te worden, was ineens niet meer aan de orde. Hoe moeilijk het ook is, je moet uiteindelijk wel verder met je leven. Ga er maar eens aan staan: op die leeftijd te horen krijgen dat je jongensdroom geen werkelijkheid meer wordt en dat alles waar je voor getraind hebt ineens weg is. Dat is niet te doen natuurlijk.
Wat heeft dat met je motivatie gedaan?
‘Van trainen in een stadion naar trainen tussen de koeien is natuurlijk een grote stap,’ vertelde de oud-prof. Het doet natuurlijk een hoop met zo’n speler. Je gaat van trainen met de beste spelers uit de regio naar trainen met de jongens uit je dorp. Die stap doet veel met je motivatie. Het gaat een stuk langzamer op de trainingen, de intensiteit ligt een stuk lager dan bij Willem II, en je hoeft niet per se je best te doen om in de basiself te staan. Al deze veranderingen hebben invloed op de speler. Hij heeft bij de beste getraind, dus hij weet hoe het niveau kan zijn. Dat doet veel met de motivatie van een jonge speler.
Hoe zat het met je zelfvertrouwen na die beslissing?
‘Je gaat wel aan jezelf twijfelen, ja,’ vertelde Levi. Als je op die leeftijd te horen krijgt dat je niet goed genoeg bent om op dat niveau te voetballen, doet dat natuurlijk wat met je zelfvertrouwen. Je gaat twijfelen: ben ik wel goed genoeg om te voetballen? En als jonge sporter hoor je daar eigenlijk niet aan te denken. Je moet rond die leeftijd nog plezier hebben in het spelletje, maar dat gaat natuurlijk wel weg als je zoiets te horen krijgt. Dat kan ook wat doen met het vertrouwen dat je in jezelf had.
Vind jij dat er te veel druk wordt gelegd op spelers?
‘Nou ja, ik denk wel dat er veel druk op een speler wordt gelegd, ja. Maar te veel ook weer niet. Tuurlijk komt er meer druk bij kijken als je bij Willem II voetbalt dan bij een dorpsclub, maar dat hoort erbij. Toch zit er ook wat achter die druk wat het juist leuk maakt. Door die prestatiedruk gaat het echt om je prestatie bij de training of die twintig minuten die je mag invallen om je te laten zien. Dat maakt het ook weer leuk. Die gezonde spanning die erbij komt kijken, daar doe je het voor. Maar het kan ook je valkuil zijn. Als je niet weet hoe je ermee om moet gaan en daardoor helemaal instort en eruit wordt gezet, dan is het niet leuk om die druk te ervaren.’
Heb je nog last gehad van die mentale klap?
‘Daar heb ik nog wel vijf jaar last van gehad,’ vertelde Levi. Die mentale dreun die je ontvangt na het horen van dat nieuws, kan je nog lang voelen. En dat soort dingen zijn op jonge leeftijd moeilijk te verwerken. Je moet omgaan met veranderingen: je hoeft ineens niet meer te presteren op trainingen, niet elke dag bezig te zijn met voetbal, niet met de beste te trainen en ermee om te gaan dat dit het niveau is en dat je niet hoger kan met deze spelers. Dat is uiteraard zwaar voor een sporter die altijd op het hoogste niveau heeft gespeeld. Daar heb je nog jaren last van en dat kun je moeilijk van je afzetten.
Zo zie je maar dat als je op jonge leeftijd te horen krijgt dat je toch geen winnende gaat maken in de finale of je debuut bij Barcelona niet gaat meemaken, dit voor jonge sporters een van de grootste mentale klappen kan zijn die ze nog jaren voelen. Het laat zien hoe zwaar het is om zoiets te horen te krijgen en wat jonge spelers allemaal met zich meedragen.
Luister hier naar de podcast over de mentale druk bij de topsport.