Op jonge leeftijd heb je het vaak niet door, maar juist op latere leeftijd denk je: ‘oh, dit had best de reden kunnen zijn!’ zegt Jolanda Tol, pedagoog die haar scriptie heeft gedaan over brussen.
Omdat er nog maar weinig bekend is over brussen onder jongeren, is het belangrijk dat ook scholen hiervan op de hoogte zijn. Daarom is het goed om te kijken hoe scholen en docenten kunnen helpen wanneer een thuissituatie complexer is.
Zorgzaam van jongs af aan
Brussen zijn op verschillende manieren in te delen, maar elke situatie is uniek. Wel komt het erop neer dat brussen vaak zorgzaam zijn, ze willen niet “tot last zijn” bij mensen. Het is iets wat vooral zichtbaar wordt naarmate ze ouder worden. Dan merken brussen dat ze meer zelfstandigheid ervaren en minder snel om hulp vragen. Dit gedrag wordt ook op scholen gezien.
Gevolgen voor school en motivatie
Wanneer een thuissituatie ineens verandert, kan dat verschillende gevolgen hebben. Vaak zie je dat schoolprestaties verslechteren en dat de motivatie om te leren afneemt. Goede leerprestaties van eerder kunnen dan ineens verzwakken. Leerlingen hebben geen zin meer in school of willen zelfs in sommige gevallen helemaal niet meer komen. Brussen kunnen het idee krijgen dat leren niet meer belangrijk is en gaan op zoek naar andere vormen van afleiding.
De andere kant kan juist zijn dat brussen zich extra richten op het behalen van goede cijfers. Door goed te presteren nemen zij een deel van de zorgen bij hun ouders weg. Op deze manier laten brussen zien dat ouders zich minder druk om hen hoeven te maken.
Wat leraren kunnen betekenen
“Als leraar is het belangrijk om te laten weten dat brussen gezien worden,” zegt Jolanda. “Het is fijn om te weten dat je geholpen kunt worden als dat nodig is. Wat heb je nodig, wie heb je nodig en hoe pakken we dit aan? Het is belangrijk om te laten zien dat er alternatieven zijn en dat hulp beschikbaar is.”
Als leraar wordt het ook aangeraden om bij de deur te staan. Een kleine ‘check-in’ kan al veel zeggen. “Een kort mentorgesprekje is voor veel jongeren erg prettig,” aldus Jolanda.
Signalen herkennen
Als leraar ben je voortdurend op zoek naar signalen van de leerling. Past de leerling nog binnen de groep? Is de leerling juist brutaal, of juist heel teruggetrokken? Worden deze signalen sterker of opvallender? Dan is het belangrijk om dit intern te bespreken. Eventueel kunnen een jeugdarts en, indien nodig, een leerplichtambtenaar betrokken worden om de brus te helpen.
Grenzen van de rol van school
Toch kan een leraar zelf niet altijd veel doen. Zeker wanneer een leerling ouder is dan 18 jaar, hebben ouders vaak geen inzage meer. Vanaf 16 jaar kan een leerling er zelf voor kiezen om niet alles met ouders te delen. Een school kan dan maar beperkt ingrijpen. Wel kan er een gesprek plaatsvinden met een schoolpsycholoog of andere professional als er sprake is van serieuze zorgen.
Het belang van blijven praten
In het geval van brussen is het dus belangrijk om in gesprek te blijven. “Daarnaast is het essentieel om te laten weten dat het oké is om deze gevoelens te hebben,” voegt Jolanda toe.
Conclusie
Brussen groeien vaak op in een thuissituatie die complexer is dan die van andere kinderen. Dit kan invloed hebben op hun gedrag, schoolprestaties en motivatie, zonder dat zij dit zelf altijd doorhebben. Veranderingen thuis kunnen ervoor zorgen dat leren minder belangrijk lijkt, maar ook dat brussen juist extra hun best doen om geen extra zorg te veroorzaken.
Omdat deze signalen niet altijd duidelijk zichtbaar zijn, is het belangrijk dat er aandacht is voor brussen en dat er ruimte blijft voor gesprek. Door meer kennis en herkenning kunnen brussen beter begrijpen waar hun gedrag vandaan komt en voelen zij zich sneller gezien en gesteund.
Laat een reactie achter